Back

Hiikni kiiloogiraamaa jijjiiramuuf

OBN Sad. 08,2011- Saayontistoonni akkaataa kiilogiraamaaf hiikni itti kenname jijjiiruudhaafi jedhame.

Yeroo ammaa kana, kiiloogiraamni kan hiikni itti kenname, ulfaatina muraa pilaatiiniyeemii "Le Grand K" jedhamu Paaris keessatti itti cufame jiru tokkooni.

Qorattoonni isa balleessanii bakka isaa kaarantii elektiriikii (electric current) faayidaarra oolchuuf sagalee kennuuf jiru.

Murteen kun kan taasifamuuf jiru Yaa'ii Waliigalaa Ulfaatinaafi Safartuuwwanii Paaris keessatti gaggeeffamuuf jiru irratti ta'a.

Saayintiistonni tokko tokko kan akka Purdey Williams kan 'National Physical Laboratory' irraa ta'an waa'ee jijjiiramuu kiiloogiraama kanaa ilaalchisee yaada walmakaa qabu.

"Ani yeroo dheeraadhaaf pirojektii kanarra hin turre garuu kiiloogiraamaan wal qabatee wanti sirrii hin taane tokko akka jiru natti dhagaahama" jedha.

"Ani akkan yaadutti kun waan baay'ee nama gammachiisudha. Waan ta'eefis yeroon isaa baay'ee murteessaadha."

"Ani wa'ee jijjiiramuu isaa xiqqoo nan gadda. Garuu kun tarkaanfii gara fuula duraatti deemsifamuu qabudha, sirni haarawaa sunis haala baay'ee foyyaa'aa ta'een hojjeta. Kanaaf, yeroon kun yeroo baay'ee gammachiisaadha. Anis amma waanti kun ta'ee argutti hariifachaan jira."

Kiiloogiraama maaliif jijjiiruun barbaachise?

Le Grand K bara 1889 irraa kaasee sirna safartuu sadarkaa addunyaatti adda durummaan beekamudha. Kan isatti dhiyaataniifi isa fakkaatanis hedduun jiru.

Garuu kiiloogiraamni inni maastarii ykn sirrii ta'e amma barri isaa baay'ee deemeera.

Ulfaatinni isaas dulluma irraa kan ka'e gadi bu'aa waan dhufeef madaala sirrii argachuun rakkisaa ta'a.

Addunyaa keessatti ulfaatina sirrii argachuun keessattuu omisha qorichaa keessatti baay'ee barbaachisaa ta'aa jira.

Kanaaf akki itti kiiloogiraamni madaalamu jijjiiramuun murteessaadha jedhu saayintiistonni.